یکشنبه 14 آبان 1391

اکراه در امور کیفری

   نوشته شده توسط: کریم چعب    نوع مطلب :مقاله ،

                                                     اکراه در امور کیفری

اکراه در لغت به معنای کسی را به زور و ستم بکاری واداشتن است و در اصطلاح به وادار کردن کسی به انجام کاری که به آن مایل نیست می گویند. اکراه از نظر کیفری عبارت است از فشار معنوی غیر قابل تحمل و نامشروع به شخص و وادار کردن او به انجام یا ترک فعلی که از نظر قانون جزا جرم بحساب می آید. مشروط به اینکه این وادار کردن با تهدید جانی یا عرضی یا مالی مهم از جانب اکراه کننده توام باشد. در اکراه شخص مکره فاقد رضا و طیب نفس است. از همین جا تفاوت بین اکراه و اجبار مادی آشکار می شود: در اجبار مادی شخص مرتکب در وضعیت عدم امکان مطلق قرار دارد و فاقد اختیار و رضا است در حالی که در اکراه مرتکب واجد قصد اما فاقد رضا است و می تواند خود را با اجرای قانون هماهنگ سازد و از ارتکاب جرم به هر قیمتی اجتناب کند. بنابر این اکراه شونده با اختیار و آزادانه و با داشتن حق انتخاب لیکن بدون رضای واقعی آگاهانه تصمیم به ارتکاب جرم می گیرد. علمای حقوقی اجبار را به دو نوع مادی و معنوی تقسیم کرده اند که هریک از این دو نوع نیز به نوبه خود یا ناشی از علل بیرونی هستند و یا ناشی از شخص مرتکب و علل درونی. به اجبار معنوی که ناشی از علل بیرونی است اکراه گویند.

تفاوت اکراه و جنون:

هرچند عده ای از حقوق دانان تفاوت بین اجبار و جنون را صوری دانسته و نهایت تفاوت آن ها را در میزان آگاهی و درجه آن می دانند اما برخی دیگر در بیان تفاوت آن دو اجبار را موقعیتی می دانند که موجب زوال اراده آزاد شخص مجبور در زمان ارتکاب جرم می گردد. بنابراین اجبار موجب سلب اختیار تصمیم گیری و از بین رفتن قصد و اراده است در حالیکه در جنون اصلا قدرت تمییز و تشخیص حسن و قبح مختل می شود .

تفاوت اکراه در حقوق کیفری و مدنی:

در امور مدنی اثر حقوقی اکراه عدم نافذ بودن عقود و معاملات است (ماده ۱۹۹ ق.م) و اعتبار آنها موکول به اجازه اکراه شونده (مکره) بعد از زوال کراهت است. (ماده ۲۰۹ ق.م(

اما در امور کیفری، اکراه در پاره ای از جرایم و تحت شرایطی خاص از عوامل رفع مسئولیت کیفری است. عوامل رفع مسئولیت کیفری یا موارد رفع مسئولیت ناشی از علل غیر قابل انتساب کیفیاتی هستند نفسانی و درونی که به موجب آن به رغم وقوع جرم و اجتماع عناصر متشکله جرم به جهت علل مذکور جرم به مرتکب منتسب نمی گردد و در نتیجه شخص مبری از مسئولیت و کیفر می گردد ولی مسئولیت مدنی فاعل باقی است. البته چون بر خلاف علل موجه جرم، خود جرم تحقق یافته لذا معاونین و شرکا» جرم اگر خود در شرایط اجبار نباشند قابل تعقیب و مجازاتند. اما تشابه این دو در آن جا ظاهر می شود که هرگاه اجبار معنوی و اکراه مشروع باشد مثلا ناشی از احترامی است که فرزند برای پدر قائل است تقصیر و مسئولیت جزایی زائل نشده و در نفوذ و اعتبار قراردادها خللی وارد نمی گردد. اجبار معنوی بیرونی تحت دو موقعیت متمایز تهدید و تحریک پذیری قابل بررسی است.

۱ تهدید دیگری:

 مصداق بارز عامل معنوی تهدید است و مقصود تهدیدی است که آزادی اراده را به طور موقت، کاملا سلب کند و عرفا نیز تهدید تلقی شود. به طور کلی استناد به اجبار مادی یا اکراه برای معافیت کیفر به عهده مرتکب جرم است و اوست که باید ثابت کند برای اجتناب از یک خطر قریب الوقوع ناگزیر از ارتکاب جرم شده است.

 ۲ ارتکاب جرم با تهدید دیگری:

جایی که خود مرتکب جرم مورد تحریک و تلقین به ارتکاب جرم واقع شده و مامورین کشف جرم خود محرک مرتکب برای انجام جرم شوند و او را وادار کنند که مرتکب جرم گردد. مثلا اداره مبارزه با مواد مخدر پیشنهاد خرید مواد را به قیمت گزاف بدهد و زمینه لازم جهت ارتکاب جرم را فراهم کند. در این موارد چون تحریک کننده قصد واقعی به انجام معامله را نداشته بدین لحاظ معامله واقع نمی شود لذا جرم فروشنده تنها حمل مواد مخدر خواهد بودند نه فروش آن ها. در این قبیل که نیروی خارجی بر اراده مرتکب تحمیل می شود وقتی جدی و شدید باشد ممکن است از موارد رفع مسئولیت کیفری و معافیت از مجازات تلقی شود. این تحریک نه از عوامل موجه جرم است و نه از معاذیر قانونی بلکه تحت عنوان اکراه به شرط آنکه موجب زوال اراده آزاد و مختار شده باشد قابل طرح است، ولی اگر تحریک، اراده مرتکب را به طور کامل زائل نکرده باشد ممکن است فقط از موارد تخفیف دهنده کیفر مرتکب باشد.

 ● شرایط تحقق اکراه، اجبار معنوی:

 الف عرفا تهدید شناخته شود: بر فرض مثال یک مستخدم به جهت اجرای دستور ارباب خود با این توجیه که مجبور به انجام کاری شده نمی تواند مرتکب جرم گردد زیرا عرف فرض مذکور را اجبار تلقی نمی کند.

 ب نامشروع بودن تهدید: تهدید باید به ناحق علیه دیگری صورت گیرد. تهدید به امری قانونی مانند افشای جرم زائل کننده مسئولیت کیفری نیست.

 ج غیر قابل مقاومت بودن: ماده ی ۵۴ ق.م.۱ با عبارت “عادتا قابل تحمل نباشد” به این شرط اشاره کرده است. البته باید شرایط اکراه کننده و اکراه شونده مثل شخصیت، سن، جنس، قدرت بدنی را نیز مد نظر قرار داد. پس نمی توان در مورد همه به یک شیوه عمل نمود و تشخیص آن با دادگاه است.

 شرایط دیگری نیز برای تحقق اکراه ذکر شده است مثل اینکه شخص باید یقین کند که اکراه کننده به تهدید خود عمل می کند، تهدید باید به فعل یا ترک فعلی بیانجامد که جرم محسوب شود (تفاوت امر به معروف و نهی از منکر با اکراه)و

 دو تقسیم بندی برای اکراه ذکر شده است:

 الف: تقسیم اکراه به قانونی و غیر قانونی:

 (1اکراه قانونی: اکراه است که از طرف مقام صلاحیتدار صورت گیرد. در این حالت انجام فعل یا ترک فعل عنوان جرم را نیافته و اکراه کننده مستوجب مجازات نیست مثل ماموری که بر اساس دستور مقام ذی صلاح و به موجب حکم دادگاه محکومی را اعدام می کند.

 ۲( اکراه غیر قانونی: اکراهی است که از جانب فرد یا افرادی نسبت به فرد یا فراد دیگر صورت می گیرد این اکراه توام با تهدید است و به موجب آن اکراه شونده فاقد رضایت است.

تفاوت ها:

 ۱( در اکراه قانونی موردی برای اعمال مجازات وجود ندارد و اکراه کننده مسئولیت ندارد حال آنکه در اکراه غیرقانونی مسئولیت اکراه کننده پابر جاست.

 ۲( اکراه قانونی موافق با مقررات موازین شرعی و قانونیست ولی در اکراه غیرقانونی این موارد رعایت نمی شود.

 ب: تقسیم اکراه به مادی و معنوی:

 ۱( اکراه مادی:

 

وادار کردن کسی جهت انجام کار یا ترک آن از طریق وارد کردن صدمه و فشار مستقیم نسبت به اعضا» و جسم اکراه شده اکراه مادی است. مثل اینکه دست شخصی را به زور بگیرد و او را وادار کند که برخلاف میلش چکی را صادر کند. مصداق بارز این نوع اکراه ماده ی ۶۶۸ ق.م.۱ می باشد

 ۲( اکراه معنوی:

 اجبار شخص به انجام فعل یا ترک فعلی از طریق اعمال تهدید به هتک حیثیت یا شرف یا آبرو یا افشای سری نسبت به اکراه شده و یا وابستگان او اکراه معنوی است. قانونگذار در ماده ۶۶۹ ق.م. به این نوع از اکراه اشاره کرده است.

 تفاوت اضطرار و اکراه:

 اضطرار نیاز شدید غیرقابل مقاومت است که در جهت حفظ حیات، مال و …فرد را ناچار به ارتکاب جرم می کند در حالی که هم واجد قصد است و هم واجد اراده،حال آنکه در اکراه فرد رضای به ارتکاب جرم ندارد. به عبارت دیگر در اجبار جانشینی اراده پیش می آید و اراده اکراه شده سلب شده و اراده اکراه کننده جایگزین آن می گردد ولی در اضطرار، اراده وجود دارد ولی فرد ناگزیر به انتخاب یکی از دو امر است و او ارتکاب جرم را انتخاب می کند تا از خطری که تهدیدش می کند بگریزد.

 ● سابقه تاریخی اکراه در قوانین ایران

 ماده ۴۰ ق.م.ع مصوب ۱۳۰۴:

  “کسی که بواسطه اجبار بر خلاف میل خود مجبور به ارتکاب جرم گردیده و احتراز از آن هم ممکن نبوده است مجازات نمی شود مگر در مورد قتل که مجازات مرتکب تا سه درجه تخفیف داده خواهد شد.”

 ماده ۳۹ ق.م.ع اصلاحی سال ۱۳۵۲:

  “هرگاه کسی بر اثر اجبار مادی یا معنوی که عادتا قابل تحمل نباشد مرتکب جرمی گردد مجازات نخواهد شد، در این مورد اجبار کننده به مجازات فاعل جرم با توجه به شرایط و امکانات خاطی و دفعات مراتب تادیب از وعظ و توبیخ و تهدید و درجات تعذیر محکوم می گردد.” همان طور که ملاحظه شد در این دو ماده لفظ اکراه آورده نشده و به لفظ اجبار اکتفا شده است.

 ماده ۵۴ ق.م.ا مصوب ۱۳۷۰:

  “در جرایم موضوع مجازات های تعزیری یا باز دارند هرگاه کسی بر اثر اجبار یا اکراه که عادتا قابل تحمل نباشد مرتکب جرمی گردد مجازات نخواهد شد. در این موارد اجبار کننده به مجازات فاعل جرم با توجه به شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تادیب از وعظ و توبیخ و تهدید و درجات تعزیر محکوم می گردد.”

 در این ماده دو لفظ اکراه و اجبار به شکل مترادف آورده شده، ولی به نظر می رسد منظور از اکراه در آن اکراه تام است، یعنی اکراهی که اختیار اکراه شونده را می گیرد و او را در دست اکراه کننده بی اراده می سازد، زیرا منطقی نیست که اکراهی را که به صورت ناقص رضایت فرد را زائل می کند اما اختیار وی را سلب نمی کند بتوان در زمره علل رافع مسئولیت شناخت. نکته دیگر این ماده شمول آن تنها در مورد مجازات های تعزیری و بازدارنده می باشد. باید توجه کرد که در باقی مجازات ها اعم از حدی و قصاصی باید به خود این قوانین مراجعه کرد. در پایان قابل ذکر است ،قتل تنها مورد استثنای اکراه است که اکراه در مورد آن پذیرفته نشده است.


Deposit 918Kiss - Uberwin.club
دوشنبه 11 فروردین 1399 08:52 ب.ظ
Hi, I think your website might be having browser compatibility
issues. When I look at your blog in Safari, it looks fine but
when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.

I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, amazing blog!
XE-88 Myanmar - Download IOS & Android APK 2019
دوشنبه 11 فروردین 1399 11:17 ق.ظ
First of all I would like to say terrific blog!
I had a quick question in which I'd like to ask if you do not
mind. I was interested to know how you center yourself and clear your thoughts before writing.

I have had a tough time clearing my thoughts in getting my thoughts out there.
I do enjoy writing however it just seems like the
first 10 to 15 minutes are wasted just trying to figure out how to begin. Any suggestions or hints?
Many thanks!
online judi indonesia - 5Bintang Kasino
سه شنبه 5 فروردین 1399 07:58 ب.ظ
I lovеd this post! I read your blog fairly often and you
are always coming out with somke grеat stuff. I will shares thks onn my facebook, instagram
and some of myy loyalty followers. Great jobs!
Keepp w᧐rk it with it.
alcohol rehab centers
شنبه 10 اسفند 1398 12:05 ق.ظ
I'm not sure where you're getting your info, but great topic.
I needs to spend some time learning much more or understanding more.
Thanks for fantastic info I was looking for this info for
my mission.
gay anal sex videos
چهارشنبه 9 بهمن 1398 06:41 ق.ظ
beach porn gay anal sex videos online dating website sims
3 online dating quest voodoo online dating top ten free dating sites sex type thing bass tab 100 free
online dating sites for singles nuru porn mexican teen sex gay porn caught fox porn daniella cicarelli
sex tape sex god blueprint dating services for millionaires pothead dating sites vip dating website interracial dating websites
for free sex on fire cover guitar looking for online dating dating website for singles top american dating
apps country dating sites reviews top asian porn stars free dating sites blackpool transman dating site australian dating sites for farmers french dating sites canada tampa
fl dating sites 100 free dating sites in florida how to start off a online dating conversation funny opening
lines for dating sites fairy tail lucy porn best online dating sites for
mid 20s hd bbw porn online dating reviews us porn photo indian sex hd iphone dating application online
dating second email after no response free porn creampie dating sites in usa for free dating
sites for separated dating site herpes canada asian dating
site toronto what free dating sites are there best online dating apps for
relationships free dating sites for married seniors online dating username for guys 100 free online dating sites for singles sober online
dating sites
paginas pornograficas
یکشنبه 6 بهمن 1398 11:24 ق.ظ
peliculas porno de lesvianas paginas pornograficas sexo anal fotos
porno cine peliculas porno mujeres maduras porno bondage videos gratis porno de maduras vidios porno amater videos porno maduras peludas real
porno porno para moviles sexo lleida chicas buscando novios sexo oral
a la mujer chinas sexo latinchat sexo sexo para hombres vivir sin sexo peliculas completas porno sexo tantrico barcelona porno
con putas contactos mujeres tenerife sur sagitario en el sexo videos de porno duro gratis porno japones gratis chica busca sexo murcia actrices
porno japonesas anuncios contactos chicas videos porno
masturbaciones contactos palencia mujeres los mejores videos porno
gratis sexo en la playa porno diosa canales sexo porno hd espanol sexo por dinero ver
peliculas pornograficas gratis porno grates pelicula porno para mujeres porno amateur gratis contactos chicas lorca sexo con adolecentes cuentas porno contactos mujeres murcia sexo gey enanas sexo porno casero
lesbico chica busca chico madrid formas de conocer gente porno
vip latinchat sexo porno romanesc
viejas teniendo sexo
جمعه 4 بهمن 1398 09:32 ب.ظ
sexo explicito en cine viejas teniendo sexo cincuenta sombras de grey porno
contactos mujeres toledo paginas pornos fotos de posturas de sexo porno latina videos sexo mamadas vidios
porno gratis de maduras chat conocer gente gratis porno modelos porno guey porno en la cocina video sexo joven sexo para mujeres videos porno gratis con viejas
contactos mujeres ciudad real vidios porno cristina pedroche sexo sexo romantico xxx conocer gente gratis en internet rafa garcia porno sexo chileno porno gay amigos video sexo xxx sexo
en cine videos porno gratis madres sexo oviedo
sexo segovia consejos sexo porno gratis maduros porno maduras gordas malena gracia porno video sexo playa retro porno escenas
de sexo en cine chicas teniendo sexo videos porno
gratis intercambio de parejas videoa porno gratis sexo
en cartagena videos sexo liberal videos porno castellano dibujos porno gay redes
sociales de sexo chicas para sexo en zaragoza videos porno caseros
contactos whatsapp mujeres pokemon porno gay sexo oral
a una mujer chat gratis con mujeres solteras sin registrarse historias
sexo
orgasm porr
سه شنبه 1 بهمن 1398 08:12 ب.ظ
mr porr orgasm porr svensk porr forum red tub porr porr ljud norsk gratis porr porr djur russian porr porr aldre man kata
tanter porr qx dejting stora kvinnor porr tittar tjejer pa
porr svensk amator porr film serios dejting pa natet porr ung gammal svensk vuxen porr free dansk porr porr novelle kk dejt porr fran sverige dejtingsidor for unga piss porr danske porr 80
tals porr naked porr porr cartoon porr arab porr beroende lesbisk
dejting singel dejting gratis porr swingers eddie meduza porr pippi langstrump
porr amator porr bilder tyska porr tabu porr syster o bror porr
erotik streama porr ass porr porr massage pregnant porr svenska porr
modeller tjeckisk porr porr kandisar gudrun schyman porr amator porr
video dejtingsidor utan registrering svenska porr klipp massage porr svensk transa porr
cougar allemande baise
دوشنبه 30 دی 1398 10:34 ق.ظ
skype porno cougar allemande baise salope mature
en bas pute gros sein il baise la banquiere emoji porno video petite
branlette fille partouze baise tahitienne rencontre sexe 54 rencontre cougar caen beurette scato
site de rencontre cougar forum mamie salope nue baise le depanneur salope 84 film porno femme poilue
pute gros sein porno mature italien femme en manque baise
site de rencontre coreen branlette a la maison premiere baise salope ecarte
les cuisses sexe photo gratuit baise salle allongement
sexe lait porno adriana karembeu salope grosse salope toulouse rencontre
coquine loire branlette mamie arap porno partouze vestiaire
chatte de grosse salope rencontre ephemere strasbourg beurette blog video elle baise
son patron video privee sexe porno big cock site de rencontre gratuit 44 beurette a khel porn mariee et salope film porno bresilien il baise
sa belle mere sous la douche plan cul gay voiron film de salope francaise
site de rencontre classe baise quand elle dort beurette suce cave grosse salope poilue
www.icyte.com
شنبه 20 مهر 1398 11:58 ق.ظ
Hello! Someone in my Facebook group shared this site with us so
I came to check it out. I'm definitely loving the information. I'm bookmarking and
will be tweeting this to my followers! Superb blog and brilliant design.
Patti
جمعه 19 مهر 1398 09:10 ق.ظ
Yay google is my queen assisted me to find
this great website!
https://codepen.io/neardrink
پنجشنبه 18 مهر 1398 01:55 ق.ظ
Hey There. I found your blog using msn. This is an extremely well written article.
I will be sure to bookmark it and come back to read more of your useful information. Thanks for the post.
I will certainly return.
devpost.com
سه شنبه 16 مهر 1398 01:56 ب.ظ
If some one desires expert view regarding blogging afterward i propose him/her to go to
see this webpage, Keep up the nice job.
myfolio.com
دوشنبه 15 مهر 1398 11:40 ق.ظ
Hello! Someone in my Myspace group shared
this website with us so I came to take a look. I'm definitely enjoying the information. I'm bookmarking
and will be tweeting this to my followers! Superb blog
and superb design and style.
https://framagit.org/accumensi8
شنبه 13 مهر 1398 11:55 ب.ظ
I believe what you published made a bunch of sense. However, what about this?
suppose you were to write a awesome title? I ain't saying your
information isn't solid, but suppose you added a post title that makes people want more?
I mean وبلاگ حقوقی کریم چعب - اکراه در امور کیفری is kinda vanilla.
You should look at Yahoo's front page and watch how they create news headlines to grab viewers
to click. You might try adding a video or a pic or two to get
readers interested about everything've written. Just my
opinion, it would bring your website a little livelier.
https://www.reverbnation.com/
جمعه 12 مهر 1398 03:30 ق.ظ
Whats up very nice web site!! Man .. Beautiful ..
Superb .. I'll bookmark your site and take the feeds additionally?

I am satisfied to seek out numerous useful info right here
within the put up, we'd like work out extra strategies on this regard, thanks for sharing.
. . . . .
Chu
چهارشنبه 10 مهر 1398 10:19 ق.ظ
Hi there! Someone in my Facebook group shared this website with us so I came to
look it over. I'm definitely loving the information.
I'm book-marking and will be tweeting this to my followers!
Exceptional blog and superb style and design.
dobra przedtreningówka
سه شنبه 9 مهر 1398 08:09 ب.ظ
Woah! I'm really loving the template/theme of this blog.
It's simple, yet effective. A lot of times it's tough to get that "perfect balance" between usability and
appearance. I must say that you've done a superb job with this.
In addition, the blog loads super quick for me on Internet explorer.
Excellent Blog!
Sharyn
سه شنبه 9 مهر 1398 07:09 ب.ظ
I think you have remarked some very interesting
points, regards for the post.
www.intensedebate.com
دوشنبه 8 مهر 1398 08:25 ب.ظ
I really like what you guys are up too. Such clever work and reporting!

Keep up the excellent works guys I've incorporated you guys to
my own blogroll.
divephotoguide.com
جمعه 5 مهر 1398 09:50 ب.ظ
I don't usually comment but I gotta state thank you for the post on this special one :D.
Kristie
جمعه 5 مهر 1398 07:27 ق.ظ
Yay google is my king aided me to find this outstanding web site!
https://www.debate.org/belchdump48
جمعه 5 مهر 1398 06:42 ق.ظ
I was just looking for this info for a while. After six hours of continuous Googleing, at last I got it in your site.
I wonder what is the lack of Google strategy that don't rank this kind of informative web
sites in top of the list. Generally the top web sites are full of
garbage.
https://devpost.com/mcangel
پنجشنبه 4 مهر 1398 10:18 ق.ظ
If some one needs expert view on the topic of blogging and site-building after that i recommend him/her to go to see this website, Keep up the fastidious work.
https://medium.com/@pedowlog40
پنجشنبه 4 مهر 1398 06:52 ق.ظ
You are my aspiration, I possess few blogs and
occasionally run out from brand :).
https://my.desktopnexus.com
پنجشنبه 4 مهر 1398 04:32 ق.ظ
Right now it appears like Expression Engine is the preferred blogging platform available right now.

(from what I've read) Is that what you're using on your blog?
https://www.codecademy.com/
چهارشنبه 3 مهر 1398 12:31 ب.ظ
I was just searching for this info for some
time. After six hours of continuous Googleing, at last I got
it in your website. I wonder what is the lack of Google strategy that do not
rank this kind of informative web sites in top of the list.
Usually the top websites are full of garbage.
myfolio.com
سه شنبه 2 مهر 1398 08:28 ب.ظ
Yay google is my king assisted me to find this great site!
http://www.divephotoguide.com/user/loantal
سه شنبه 2 مهر 1398 05:12 ب.ظ
I don't ordinarily comment but I gotta say thanks for the
post on this one :D.
snipplr.com
سه شنبه 2 مهر 1398 11:05 ق.ظ
I beloved up to you will receive carried out right here.
The caricature is attractive, your authored material stylish.
nevertheless, you command get got an edginess over that you would like be delivering the following.
unwell surely come more previously once more as
precisely the same nearly very frequently inside of case you shield this
increase.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو