سه شنبه 20 فروردین 1392

بررسی جرایم مستثنی از تحقیقات مقدماتی در دادسرا

   نوشته شده توسط: کریم چعب    نوع مطلب :مقاله ،

بررسی جرایم مستثنی از تحقیقات مقدماتی در دادسرا

چكیده
جرایم مستثنی از تحقیقات مقدماتی در دادسرا در گذشته در هیچ یك از مجموعه‌های قوانین آیین دادرسی كیفری پیش بینی نشده بود تا اینكه در سال1381 قانونگذار درصدد جبران اشتباهات حذف دادسرا با بازنگری قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی ‌و انقلاب(مصوب 1373) به احیاء مجدد دادسرا برآمد و یك باره تبصره 3 ذیل ماده 3 قانون فوق را كه در گذشته مضمون دیگری داشت، بازنگری و تأسیس جدیدی نمود كه در آن چند جرم را به صراحت از تحقیقات مقدماتی جنایی در دادسرا مستثنی نموده و از آن به بعد بود كه جرایم مستثنی از تحقیقات مقدماتی موجودیت قانونی یافت.

درآمد
در اكثر نظام‌های حقوقی دنیا تحقیقات مقدماتی در نهاد اجرای عدالت یعنی دادسراها انجام می‌گیرد، تحقیقات مقدماتی جرایم در دادسرا قسمت مهم و پر ارزش و به عبارتی سنگ بنای یك پرونده كیفری را تشكیل می‌دهد، بنابراین در گام نخست اصل بر آن است كه تحقیقات مقدماتی كلیه جرایم در دادسرا صورت می‌گیرد اما به واقع، در قوانین دادرسی كیفری كشورمان بر اصل مذكور یك استثناء وارد می‌باشد و حسب تبصره 3 ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی ‌و انقلاب (اصلاحی 1381) سه دسته از جرایم از رسیدگی دادسرا استثناء شده‌اند.تحقیقات مقدماتی دسته‌ای به خاطر ارتباط مستقیم با عرض و عفت عمومی ‌افراد و جامعه و دسته دوم به لحاظ مخففه بودن مجازات و دسته آخر به لحاظ سن و خصوصیات جسمی ‌و روانی مرتكبان آن، در دادسرا ممنوع می‌باشد و جرایم مذكور مستقیماً در دادگاه صلاحیت دار حسب مورد مطرح و تحقیقات مقدماتی لازم توسط دادگاه به عمل می‌آید.
در مقاله حاضر ما به بررسی و فلسفه مستثنی بودن این جرایم و بیان ابهام و ایرادات وارده و اینكه آیا بعضی از جرایم خاص كه قوانین و مقررات خاص دارند، قابل تسری به تبصره3 ماده 3 قانون فوق را دارند، پرداخته‌ایم.
1- تعریف دادسرا
قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی ‌و انقلاب(اصلاحی 1381)، در بند       « الف» ماده 3 در بیان ماهیت و مفهوم دادسرا مقرر نموده: «دادسرا كه عهده‌دار كشف جرم، تعقیب متهم به جرم، اقامه دعوی از جنبه حق اللهی و حفظ حقوق عمومی ‌و حدود اسلامی، اجرای حكم و همچنین رسیدگی به امور حسبیه وفق، ضوابط قانونی است»
علمای حقوق، دادسرا را چنین تعریف كرده‌اند: دادسرا سازمانی است كه وظیفه آن حفظ حقوق عامه، نظارت بر حسن اجرای قوانین و تعقیب كیفری بزهكاران است.(آخوندی ،1384، ص 47) به طور خلاصه در تبیین موقعیت دادسرا در قوانین دادرسی كیفری می‌توان گفت كه دادسرا یك نهاد قضایی مستقل و بدون حق دادرسی است و وظیفه آن انجام و هدایت امر تحقیقات مقدماتی جنایی، آماده سازی كیفرخواست و دفاع از آن می‌باشد.
2- تحقیقات مقدماتی:
بعد از كشف یا اعلام جرم، مرحله مهم و سرنوشت ساز و حساس دیگری پیش روی دستگاه عدالت كیفری وجود دارد و آن «مرحله تحقیقات مقدماتی» می‌باشد این تحقیقات كه ذاتاً عمل قضایی می‌باشد، در نظام دادرسی كیفری ایران طبق سیستم تفتیشی، به صورت محرمانه، مكتوب، سری و غیرترافعی و توسط بازپرس انجام می‌گیرد.
در باب تعریف تحقیقات مقدماتی و در مجموعه‌های در دسترس تعاریف متعددی ارائه گردیده است؛ تحقیقات مقدماتی عبارت از مجموعه اقداماتی است كه به وسیله مقامات خاص قضایی برای كشف جرم، جمع آوری و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و اظهارنظر درخصوص قابل پیگرد بودن یا نبودن او به عمل می‌آید.(آخوندی، پیشین، ص 88)
به طور خلاصه می‌توان گفت كه «تحقیقات مقدماتی؛ مجموعه اقداماتی است كه بعد از كشف و یا اعلام جرم از سوی ضابطین دادگستری یا مقامات خاص قضایی و به منظور جمع‌آوری ادله وقوع جرم، له و علیه متهم تا تسلیم پرونده به دادگاه رسیدگی كننده صورت می‌گیرد»
3- جرایم مشمول و مستثنی از تحقیقات مقدماتی در دادسرا:
همچنان كه قبلاً بیان شد، از اهم وظایف دادسرا انجام امر تحقیقات مقدماتی جرایم می‌باشد.حال باید دید آیا كلیه جرایم تحقیقات مقدماتی آنها در دادسرا انجام می‌شود؟
طبق بند«و» ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب(اصلاحی 1381) «تحقیقات مقدماتی كلیه جرایم بر عهده بازپرس می‌باشد. در جرایمی‌كه در صلاحیت رسیدگی دادگاه كیفری استان نیست دادستان نیز دارای كلیه وظایف و اختیاراتی است كه برای بازپرس مقرر می‌باشد»
پس بازپرس از جمله مقامات قضایی دادسرا می‌باشد كه وظیفه تحقیقات را برعهده دارد. بنابراین طبق قسمت اول بند «و» ماده مذكور انجام این تحقیقات در دادسرا صورت می‌گیرد. همچنین، در قسمت دوم همین ماده تصریح شده است كه «در مورد جرایمی‌كه رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه كیفری استان است دادستان تا قبل از حضور مداخله بازپرس، اقدامات لازم را برای جمع‌آوری دلایل و آثار جرم به عمل می‌آورد و ...» پس در نگاه نخست معلوم می‌شود كه تحقیقات مقدماتی جرایم داخل در صلاحیت دادگاه كیفری استان نیز در دادسرا انجام می‌شود.
به عبارت دیگر، صلاحیت دادسرا(در تحقیقات مقدماتی) عام و شامل كلیه جرایم در صلاحیت دادگاه‌های عمومی ‌و انقلاب و كیفری استان می‌باشد، اما ظاهراً این موضوع مستثنایی هم دارد.
3- 1- جرایم مستثنی از تحقیقات مقدمایت در دادسرا:
آیا تحقیقات مقدماتی در دادگاه هم انجام می‌شود؟
بر خلاف نص صریح بند «الف» و بند«و» ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب (اصلاحی 1381) در تبصره 3 قانون موصوف، جرایمی‌را احصاء شده اند كه بدون تحقیقات مقدماتی و صدور كیفرخواست به طور مستقیم در دادگاه مطرح می‌شوند و صلاحیت انجام تحقیقات لازم و رسیدگی در اختیار آن دادگاه می‌باشد.
تبصره 3- «پرونده‌هایی كه موضوع آنها جرایم مشمول حد زنا یا لواط است همچنین جرایمی‌كه مجازات قانونی آنها تا سه ماه حبس و یا جزای نقدی تا یك میلیون ریال می‌باشد و جرایم اطفال مستقیماً در دادگاه‌های مربوط مطرح می‌شود، مگر آن كه به تشخیص دادستان تحقیقات راجع به سایر جهات ضرورت داشته باشد
بنابراین می‌توان گفت جرایم مستثنی از تحقیقات مقدماتی جرایمی‌ هستند كه مستقیماً و بدون از انجام هرگونه تحقیقاتی و بدون از نیاز به صدور كیفرخواست ،حسب مورد در دادگاه مربوطه مطرح و مورد رسیدگی قرار می‌گیرند.
به طور خلاصه این جرایم به سه دسته تقسیم می‌شوند:
3- 1- 1-  دسته اول-  عده ای از جرایم مستوجب حد
جرایم مشمول حد زنا یا لواط جرایمی‌ هستند كه مجازات آنها، رجم، صلب و یا اعدام می‌باشد. این جرایم بدواً در دادگاه كیفری استان در غیر این صورت در دادگاه عمومی ‌مطرح می‌شوند.
قانونگذار در تبصره مورد بحث از دو جرم زنا و لواط به طور خاص نام برده است، لیكن منظور همه جرایم منافی عفت است و نمی‌توان سایر مصادیق جرایم منافی عفت از قبیل رابطه نامشروع دون زنا و یا مساحقه را از شمول ممنوعیت تحقیق در دادسرا خارج نمود؛ زیرا، اولاً همان محذورات شرعی كه درخصوص تحقیق در دو جرم زنا و لواط وجود دارد، در سایر جرایم منافی عفت هم وجود دارد. ثانیاً با بررسی سوابق قانون گذاری تبصره«3» ماده 3 اصلاحی 1381 در می‌یابیم كه رسیدگی به دو جرم زنا و لواط جزء موارد رسیدگی در دادگاه كه مورد اشكال شورای نگهبان واقع گردید، پیش بینی نشده است. مضمون اشكال شورای نگهبان این بود كه دادسرا از تحقیق در جرایم منافی ممنوع است و این گونه جرایم مستقیماً باید در دادگاه رسیدگی شود، لیكن مجلس در تأمین نظر شورای نگهبان به جای استخدام همان اصطلاح مورد نظر شورای نگهبان، یعنی اصطلاح جرایم منافی عفت، به اشتباه از واژگان زنا و لواط استفاده كرد و متن تبصره به صورت فعلی تدوین گردید. ثالثاً چنانچه این تفسیر را بپذیریم و قائل به این باشیم كه از بین جرایم منافی عفت، فقط دو جرم زنا و لواط مشمول تبصره و ممنوعیت تحقیق در دادسرا است و سایر جرایم منافی عفت از قبیل رابطه نامشروع دون زنا و مساحقه از شمول آن خارج است، این برداشت اگرچه مطابق منطوق قانون است، لكن تبعات سویی را به دنبال دارد و مشكلاتی را برای دستگاه قضایی به وجود می‌آورد؛ زیرا در مواردی كه عمل منافی عفت بین دو جنس مخالف مطرح باشد، در بدو امر معلوم نیست، آیا رابطه بین این دو منجر به دخول شده است تا مشمول تبصره و ممنوعیت رسیدگی در دادسرا بشود یا منجر به دخول نشده است تا در نتیجه مشمول تبصره و ممنوعیت رسیدگی در دادسرا نشود؟چنانچه دادسرا پرونده را رسیدگی نكند و مستقیماً به دادگاه بفرستد، با اشكال مواجه می‌شویم كه چنانچه نظر دادگاه بر عدم تحقق زنا باشد، پرونده باید به دادسرا اعاده شود و این رفت و برگشت‌ها در چنین جرایم آثار سویی دارد كه بر اهل فن پوشیده نیست.(احمدی موحد، 1386، ص 8)
به نظر می‌رسد باید با ممنوعیت تحقیق در همه جرایم منافی عفت، در دادسرا موافق بود، چرا كه اگر هدف از مقررات جزایی و ممنوعیت تحقیقات در باب جرایم ضد عفت و اخلاق عمومی، حفظ عفت و اخلاق حسنه در جامعه و تنظیم روابط خانوادگی افراد بر مبنای اصول و قواعد اسلامی ‌و جلوگیری از تعرض به عرض و حیثیت و عدم افشاگری آنها به خاطر تالی فاسد آنها باشد،(زراعت، 1388، صص 6- 145)البته پذیرش این امر كه با فلسفه تحقیقات مقدماتی مغایرت دارد، صحیح می‌باشد. اما این استدلال كه جرایم را كم اهمیت تلقی نمود، مخدوش می‌باشد؛ چرا كه هر فعل یا ترك فعل قانونی كه نظم جامعه را مختل نماید، جرم است. بنابراین این وظیفه قانونگذار است كه با توجه به میزان، نوع، مكان، زمان و اهمیت هر جرم تعیین مجازات نماید، پس جرم در نظر مقنن اعم از اینكه كم اهمیت یا با اهمیت باشد، جرم است منتها دلایل ارجاع این گونه جرایم به خاطر حجم بالای كار داسرا صورت می‌گیرد و اینكه چون دادستان به وكالت از جامعه جرایم را تعقیب می‌نماید، اگر وقت خود را صرف چنین جرایمی‌نماید، از تعقیب و تحقیق جرایمی‌كه میزان خطر آنها بیشتر باشد غافل بماند.
3- 1- 3- دسته سوم- جرایم اطفال:
منظور از طفل، طبق تبصره1 ماده 219 قانون آیین دادرسی كیفری، كسی است كه به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد.همچنین در تبصره ماده220 قانون موصوف آمده است كه « به كلیه جرایم اشخاص بالغ كمتر از 18 سال تمام نیز در دادگاه اطفال طبق مقررات عمومی رسیدگی می‌شود»
توضبح اینكه كلیه جرایم اشخاص كمتر از 18 سال تمام مستقیماً در دادگاه اطفال رسیدگی می‌شود و فلسفه وضع چنین دادگاهی مبتنی بر تربیت و تهذیب می‌باشد. علاوه بر این، خصوصیات جسمی، روانی و شخصیتی و اصل عدم مسؤولیت اطفال بزهكار ایجاب می‌نماید كه كلیه جرایم ارتكابی توسط اطفال (بدون استثناء) حتی اگر منازعه طفل و غیر طفل باشد، مستقیماً در دادگاه اطفال مطرح و تحقیقات لازم و رسیدگی شوند.
در فصل پنجم قانون آیین دادرسی كیفری دادگاه‌های عمومی  و انقلاب در امور كیفری(مصوب 1378) ذیل مواد 219 تا 231 ترتیب و مقررات رسیدگی به جرایم اطفال را به طور كامل بیان شده است. به عنوان مثال ماده219 تصریح دارد كه كلیه جرایم اطفال در دادگاه اطفال رسیدگی می‌شود.حال سوال مهم این است كه با وجود چنین نص صریح و سابقه قانونگذاری چه نیازی به بیان آن در قالب تبصره 3 ماده 3 قانون اصلاحی وجود داشت؟ارائه پاسخ كمی‌مشكل است. اما به نظر می‌رسد نص تبصره 3 ماده 3 قانون مذكور بر جرایم اطفال تأكیدی باشد بر جایگاه دادگاه اطفال و ضرورت تشكیل و تأسیس دادگاه اطفال كه نتیجه آن وجود محكمه و قاضی تخصصی اطفال كه با روحیات و شرایط اطفال آشنایی لازم را دارند.
4- سایر جرایم قابل تسری به تبصره 3 ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب (اصلاحی 1381)
به غیر از جرایم مستثنی شده ،جرایم دیگری هم هستند كه در مورد اینكه آیا در دادسرا تحقیقات آن انجام شود یا بدواً در دادگاه مطرح بشوند؛ اختلاف نظر وجود دارد به عنوان مثال می‌توان به دعاوی مربوط به «قاچاق كالا و ارز و جرایم رانندگی و جرایم سیاسی و مطبوعاتی» اشاره كرد.
4- 1-  جرایم قاچاق كالاو ارز: در مورد این دسته از جرایم اختلاف نظر زیادی وجود دارد. ماده 4 قانون نحوه اعمال مجازات تعزیرات حكومتی راجع به قاچاق كالا و ارز(مصوب 1374 مجمع تشخیص مصلحت نظام)مقرر داشته «مراجع قضایی مكلفند پس از دریافت شكایت حداكثر ظرف مدت یك ماه نسبت به صدور حكم اقدام و مراتب را به گمرك یا سایر اداره‌های ذیربط اعلام نمایند». بنابراین چون این قانون، خاص است و راجع به موضوع مجرمانه خاص و مشخص تدوین شده است، لذا مفاد قانون احیاء دادسرا‌ها قابل تسری بر قانون قاچاق كالا و ارز نیست. پس همان ترتیب مقرر در قانون فوق عمل می‌شود؛ یعنی جرایم قاچاق كالا و ارز مستقیماً در دادگاه مطرح و رسیدگی می‌شوند.
4- 2- جرایم رانندگی: درخصوص جرایم رانندگی به موجب ماده 3 «قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در مورد معین» كه باید مجازات آنها به جزای نقدی از هفتاد هزار و یك ریال تا یك میلیون ریال تبدیل شود، مجازات تبدیل شده مشمول تبصره 3 ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی ‌و انقلاب خواهد بود و تحقیقات آنها در دادسرا انجام نمی‌شود.


4- 3- نقش دادسرا در جرایم سیاسی، مطبوعاتی و جایگاه هیأت منصفه:
یكی از بحث برانگیزترین جرایم بحث صلاحیت یا عدم صلاحیت دادسراهای عمومی و انقلاب در تعقیب و تحقیقات مقدماتی جرایم سیاسی و مطبوعاتی می‌باشد. برابر اصل یكصد و شصت و هشتم قانون اساسی«رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با حضور هیأت منصفه در محاكم دادگستری صورت می‌گیرد...» پس قانون اساسی به صراحت رسیدگی به این گونه جرایم را به محاكم دادگستری واگذار نموده است. از سوی دیگر، حسب تبصره الحاقی به ماده 4 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب «رسیدگی به جرایمی‌كه مجازات قانونی آنها قصاص نفس یا قصاص  عضو یا رجم یا صلب یا اعدام یا حبس ابد است و همچنین رسیدگی به جرایم مطبوعاتی و سیاسی به نحوی كه در مواد بعدی ذكر می‌شود در دادگاه كیفری استان به عمل خواهد آمد...»و همچنین تبصره 1 ماده 20 همان قانون(همان متن تبصره ماده 4 كه نقل شد)، منظور از محاكم دادگستری، دادگاه كیفری استان می‌باشد، لذا نمی‌توان منكر صلاحیت دادگاه كیفری استان در رسیدگی به این گونه جرایم شد.چرا كه اصل 168 قانون اساسی به صراحت اصل اولیه را بیان نموده و سایر شرایط از جمله تعقیب و تحقیق در مورد آنها را قانون عادی تعیین می‌نماید. بنابراین این استدلال كه دادسراها اصلاً حق ورود به جرایم سیاسی و مطبوعاتی را ندارند، مخدوش می‌باشد. بلكه در مواردی دادسرا مكلف به انجام تحقیقات مقدماتی جرایم سیاسی و مطبوعاتی می‌باشد. در این خصوص بند «و» ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب (اصلاحی 1381) مقرر داشته است«تحقیقات مقدماتی كلیه جرایم بر عهده بازپرس می‌باشد.» در قسمت دوم تصریح نموده «در مورد جرایمی‌كه رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه كیفری استان است، دادستان تا قبل از حضور و مداخله بازپرس، اقدامات لازم را برای حفظ و جمع آوری دلایل و آثار جرم به عمل می‌آوردو ....» همچنین در ماده 15 آئین نامه اصلاحی قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مقرر نموده: « در موارد مقرر قانونی كه پرونده مستقیماً در دادگاه كیفری استان مطرح می‌گردد، كلیه تحقیقات توسط و تحت‌الامر دادگاه خواهد بود در این صورت كلیه ضابطین نسبت به انجام دستورات و تكمیل موارد خواسته شده مكلف می‌باشند، چنانچه دادگاه نقصی در تحقیقات مشاهده نماید یا انجام اقدامی‌را لازم بداند، می‌تواند رفع نقص و تكمیل پرونده را با ذكر موارد نقص از دادسرای مربوط درخواست كند».
با توجه به تفاسیر فوق می‌توان نتیجه گیری نمود كه اصل بر آن است كه تحقیقات مقدماتی جنایی جرایم سیاسی و مطبوعاتی مستقیماً در دادگاه مربوطه انجام می‌گیرد، اما دادسراهای عمومی و انقلاب در مواردی صلاحیت تعقیب و انجام تحقیقات جرایم موصوف را دارند:
الف-  دادگاه كیفری استان با توجه به حجم كار امكان حضور و انجام تحقیقات لازم درخصوص این گونه جرایم را ندارند یا اینكه جرم مشهود بوده یا در مرئی و منظر دادستان یا بازپرس وقوع یافته، بنابراین جمع آوری تحقیقات اولیه جنایی با دادسرا می‌باشد.(قسمت دوم بند «و» ماده 3 اصلاحی 1381)
ب-  حسب ماده 15 آیین نامه اصلاحی، در موارد وجود نقص و عدم تكمیل پرونده و به دستور دادگاه عالی، دادسرا به تكمیل تحقیقات یا انجام تحقیقات مورد نظر دادگاه می‌پردازد.
ابهامی‌كه اینجا متصور است اینكه جایگاه هیأت منصفه كجاست؟ به عبارت دیگر آیا هیأت منصفه در دادسرا و در جریان تحقیقات مقدماتی نیز حضور دارد یا پس از احراز جرم و صدور كیفرخواست رسیدگی در دادگاه كیفری استان با حضور هیأت منصفه خواهد بود؟(بهرامی، 1381، ص 128 به بعد)
نظر اول-  برخی معتقدند با توجه به اختیار حاصل از بند«و» ماده 3 و مستنداً به قسمت اخیر تبصره یك ماده20 كه مقرر داشته: «... دادگاه كیفری استان در رسیدگی به جرایم مطبوعاتی و سیاسی با حضور هیأت منصفه تشكیل خواهد شد». ضرورتی به حضور هیأت منصفه در دادسرا نمی‌باشد و پس از احراز جرم و صدور كیفرخواست توسط دادسرای مربوط، موضوع در دادگاه كیفری استان مطرح شده و با حضور هیأت منصفه رسیدگی خواهد شد.
نظر دوم-  جرایم سیاسی و مطبوعاتی دارای قانون خاص است و قانون اصلاحی1381 ناسخ آن نیست، طرح موضوع در دادسرا و اقدامات دادسرا از قبیل تحقیق و ... با فلسفه وجودی هیأت منصفه مغایر است.
نظر سوم- اصولاً تشخیص بزهكاری(مجرمیت) و عدم بزهكاری بنا بر صراحت ماده43 قانون مطبوعات مصوب 1379 به عهده هیأت منصفه است در ماده مزبور تصریح داشته است«. پس از اعلام ختم رسیدگی بلافاصله اعضای هیأت منصفه به شور پرداخته و نظر كتبی خود را در دو مورد زیر به دادگاه اعلام می‌دارد:الف- متهم بزهكار است یا خیر؟ب- در صورت بزهكاری آیا مستحق تخفیف است یا خیر؟
تبصره- پس از اعلام نظر هیأت منصفه، دادگاه درخصوص مجرمیت یا برائت متهم، اتخاذ تصمیم نموده و طبق قانون مبادرت به صدور رأی می‌نماید.
تبصره 4- حضور هیأت منصفه در تحقیقات مقدماتی و صدور قرارهای قانونی لازم نیست»
در نتیجه صدور قرار مجرمیت از جانب دادسرا از موقعیت قانونی برخوردار نیست و صرفاً باید نسبت به انجام تحقیقات مقدماتی و صدور قرار تأمین مقتضی اقدام سپس با صدور قرار جلب به محاكمه یا قرار منع تعقیب اقدام نماید.پس آنچه در بندهای« ك» و «ل» ماده 3 قانون اصلاحی(1381) كه از عبارت قرار مجرمیت استفاده شده است.قابل تسری درخصوص جرایم سیاسی و مطبوعاتی نیست.
5- ابهام و ایرادات وارده بر تبصره 3 ماده 3 قانون احیاء دادسراها:
الف- در قسمت آخر تبصره3 ماده3 قانون مورد بحث كه برخی از جرایم را از تحقیقات مقدماتی در دادسرا ممنوع نموده، آمده است«.... مگر آن كه به تشخیص دادستان تحقیقات راجع به سایر جهات ضرورت داشته باشد» این مطلب باعث ایجاد ابهامات و سؤالات زیادی می‌شود از جمله آنكه سایر جهات چیست و چگونه توسط دادستان احراز می‌شود؟
به طور خلاصه برای پاسخ به این ابهامات باید جرایم منافی عفت اعم از زنا و لواط و سایر جرایم منافی عفت را از حیث مخل بودن به حقوق فردی یا جامعه، به سه دسته تقسیم كرد:
دسته اول: مواردی كه جرم منافی عفت صرفاً نقص حدود الهی است و مخل حق خصوصی و یا حق جامعه نیست در این فرض، چون جرم در خفاء انجام می‌شود و در زمره جرایم آپارتمانی می‌باشد و شاكی خصوصی ندارد. بنابراین تحقیق مطلقاً ممنوع است و دادسرا حق رسیدگی و تحقیق ندارد.
دسته دوم: مواردی كه جرم منافی عفت نقض حق فردی و خصوصی(حق الناس) است؛ یعنی شاكی خصوصی وجود دارد. در این موارد چنانچه جرم در خفا انجام شده و تحقیق راجع به جهات ضرورت دارد تحقیق مجاز است، لكن دادستان باید پرونده را بدواً به دادگاه صالح ارسال و تحقیقات صرفاً توسط قاضی دادگاه به عمل می‌آید.
دسته سوم: مواردی كه جرم منافی عفت مخل نظم و امنیت اخلاقی جامعه است. در این حالت، جرم منافی عفت، مقرون به جهات دیگری گردیده است كه تحقیق راجع به آن جهات ضرورت دارد. بنابراین دادستان باید به این جهات توجه نماید.
در مورد جرایم مخففه كیفر و جرایم اطفال وجود سایر جهات برای دادستان حالتی است كه یا جرم مشهود باشد یا اینكه اطلاعاتی خارج از پرونده به دادستان برسد كه تحقیق راجع به آنها را ضروری تشخیص دهد.
ب- در صورتی كه اصحاب دعوا مستقیماً شكایت خود را نزد دادگاه مطرح كنند و دادگاه شروع به تحقیقات نماید، در این بین دادستان هم از وقوع جرم مطلع بشود و تحقیقات مقدماتی آن را به بازپرس ارجاع بدهد، پرونده چه حالتی پیدا می‌كند؟ مرجع صلاحیت‌دار چه مرجعی است؟ در صورت اختلاف بین دادسرا و دادگاه مرجع حل اختلاف چه مرجعی می‌باشد؟
در پاسخ به این ابهامات چند فرض را می‌توان مطرح كرد:
اول: بازپرس بعد از اطلاع از طرح مستقیم‌ همین دعوی در دادگاه می‌تواند مستند به تبصره 3 ماده 3 قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب اصلاحی1381، قرار عدم صلاحیت به دادگاه صادر نماید چرا كه صلاحیت هریك از مراجع نسبت به دیگری صلاحیت ذاتی است. همچنین باید تحقیقات خود را در اختیار دادگاه قرار بدهد.
دوم:مرجع صلاحیت دار طبق تبصره 3 ماده 3 قانون موصوف، دادگاه می‌باشد.
سوم:اگر دادستان مستند به تبصره 3 ماده 3 قانون مذكور جهات ضرورتی را احراز كرده باید آن را مستدل ارائه نماید و گرنه باید قرار عدم صلاحیت دادسرا به دادگاه صادر شود.
چهارم:در صورت اختلاف بین دادسرا و دادگاه نظر دادگاه به عنوان مرجع بالاتر برای دادسرا لازم الاتباع می‌باشد.
ج- با توجه به اینكه در تحقیقات مقدماتی و به دلیل خصوصیت غیر ترافعی آنها دخالت وكیل در تحقیقات ممنوع می‌باشد، با مطرح شدن جرایم احصاء شده در تبصره 3 ماده 3 قانون موصوف، در دادگاه، آیا باز هم وكیل از حضور منع می‌شود یا می‌تواند در دادگاه جهت حضور در انجام تحقیقات و ... حاضر شود؟
به نظر می‌رسد با عنایت به نص صریح تبصره مرقوم كه به احصاء چند جرم پرداخته، اگر نظر بر منع حضور وكیل در دادگاه و تحقیقات آنان داشت، به صراحت بیان می‌نمود. بنابراین دلیلی بر منع وكیل جهت حضور در تحقیقات مقدماتی جرایم احصاء شده در دادگاه وجود ندارد.
د- اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ی 3004/7 مورخه 15/10/82 در بیان فلسفه وضع تبصره 3 ماده ی 3 قانون موصوف چنین آورده است:« فلسفه وضعی تبصره 3 ماده 3 اصلاحی قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، حفظ حیثیت افراد و جلوگیری از ورود آسیب‌های روانی نسبت به اطفال و ممانعت از انتشار و اشاعه‌ی مسائل مربوط به این‌گونه جرایم و در سایر موارد جلوگیری از اطاله دادرسی و تسریع در رسیدگی است و به همین لحاظ قانونگذار در جرایمی‌كه مستوجب حد زنا و لواط است و همچنین در جرایم ارتكابی اطفال مقرر داشته، پرونده مستقیماً در دادگاه مربوطه مطرح شود و مرحله انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا را حذف كرده است.بنابراین رسیدگی دادسرا به جرایم صدر تبصره كه رسیدگی آنها در صلاحیت دادگاه است فاقد وجاهت قانونی است و دادسرا تنها در حدود ذیل تبصره می‌تواند در مورد سایر جهات تحقیق نماید»
با دقت نظر در نظریه مشورتی فوق متوجه می‌شویم كه بسیاری از ابهامات و سؤالات هنوز در مورد تبصره موصوف باقی است و نظریه مشورتی فوق علت وضع چنین تبصره ای را فقط حفظ حیثیت افراد و جلوگیری از اطاله دادرسی می‌داند.در حالی كه اگر حفظ حیثیت افراد در جرایم مستوجب حد از اوجب واجبات است، باید تمامی‌جرایم مستوجب حد مورد نظر و پوشش مقنن قرار بگیرد.بنابراین ضمن بیان اینكه از افتخارات قانونگذار ماست كه دادگاه اشخاص زیر 18 سال دادگاهی مستقل باشد، پس ضروری است به جای احصاء دو جرم از جمله جرایم مستوجب حد از واژه جرایم منافی عفت(به جهت پوشش تمامی‌جرایم منافی عفت) استفاده شود.

نتیجه
هرچند قانون گذار با تأسیس و تصویب تبصره 3 ماده 3 اصلاحی قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، مورد بحص در واقع تلاشی در جهت حمایت از حیثیت افراد در مورد جرایم علیه عفت و همچنین حمایت از اطفال به خاطر آسیب پذیر بودن آنان نموده اما واقعیت این است كه تبصره 3 ماده 3(اصلاحی 1381) علاوه بر اینكه دارای خلاء‌ها، ایراد و ابهامات متعددی می‌باشد، زمینه را برای اعمال نظرات گوناگون ایجاد نموده است .زیرا تبصره فوق در تعارض آشكار با متن بعضی از مواد همان قانون مؤسس آن می‌باشد. همچنین تبصره مذكور به بعضی از جرایم خاص كه دارای قوانین خاص یا متفرقه می‌باشند، توجه ننموده است.
به هر حال یكی از علل وضع این تبصره تسریع در رسیدگی و جلوگیری از اشاعه آسیب‌های ناشی از جرایم منافی عفت می‌باشد. بنابراین بهتر آن بود كه مقنن چنین موضوع مهمی ‌را به صورت ماده‌ای جداگانه و جامع تر با نگاهی به مواد قبل از آن تنظیم می‌نمود.از سوی دیگر به جای دو جرم از جرایم منافی عفت همه جرایم منافی عفت را مورد توجه قرار می‌داد؛ همچنین به جای جرایم اطفال كه از گذشته تاكنون بر استقلال دادگاه آن تأكید شده، بهتر بود جرایمی‌كه محل اختلاف یا دارای قوانین و مقررات متفرقه هستند مورد تصریح قرار می‌گرفت.
به هر ترتیب در قوانین كیفری(اعم از ماهوی و شكلی) به لحاظ ارتباط مستقیم با سرنوشت شهروندان، باید در تنظیم و به كارگیری واژه‌ها و عبارات حقوقی دقت و وسواس به خرج داد و به عبارتی فن قانون نویسی دسته جمعی را رعایت نمود و از قانون نویسی فردی مانند تبصره 3 مورد بحث استنكاف نمود.

Cialis 20 mg
دوشنبه 3 تیر 1398 12:02 ق.ظ

Really all kinds of useful information!
chinese cialis 50 mg acheter cialis kamagra cialis per paypa cialis price thailand order cialis from india trusted tabled cialis softabs get cheap cialis when will generic cialis be available cialis kaufen wo female cialis no prescription
http://aqlising.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 08:29 ق.ظ

Beneficial information. Thanks a lot.
brand cialis nl cialis tablets cialis billig acheter du cialis a geneve price cialis wal mart pharmacy try it no rx cialis does cialis cause gout cialis 100mg suppliers viagra vs cialis cialis for sale in europa
http://icuner.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 05:36 ب.ظ

Very good material. Thanks!
5 mg cialis coupon printable generic cialis 20mg tablets cialis per paypa cialis free trial cialis generico milano cialis 5 mg buy we like it safe cheap cialis only best offers cialis use cialis coupon cialis preise schweiz
Buy generic cialis
شنبه 1 تیر 1398 12:37 ق.ظ

You said it adequately..
buy cialis cheap 10 mg acheter cialis meilleur pri side effects for cialis cilas only best offers 100mg cialis the best site cialis tablets when will generic cialis be available wow look it cialis mexico cialis patentablauf in deutschland we use it cialis online store
http://vilbaesnat.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 08:32 ق.ظ

Regards. I appreciate this.
acheter cialis kamagra cialis kaufen cialis uk next day generic cialis at walmart wow cialis 20 cialis generic availability safe dosage for cialis brand cialis generic bulk cialis canadian cialis
Cialis online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:43 ب.ظ

Thank you. I appreciate it!
comprar cialis 10 espa241a online prescriptions cialis cialis online napol cialis 5 effetti collaterali cialis 100mg suppliers cialis lowest price india cialis 100mg cost cialis sicuro in linea cialis for bph buy cheap cialis in uk
best place buy generic cialis online
چهارشنبه 29 خرداد 1398 09:30 ب.ظ

Fine stuff. Many thanks.
buy name brand cialis on line buy cialis cheap 10 mg order a sample of cialis cialis y deporte low dose cialis blood pressure cialis professional from usa viagra vs cialis vs levitra cialis price in bangalore the best site cialis tablets cialis generique 5 mg
buy cialis canada
چهارشنبه 29 خرداد 1398 05:08 ق.ظ

Lovely content, Many thanks.
cialis uk next day precios de cialis generico cialis online holland cialis daily tadalafilo the best choice cialis woman cialis alternative cialis coupons printable interactions for cialis cialis online
http://reflesu.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:30 ق.ظ

Terrific facts. With thanks.
venta cialis en espaa cialis super kamagra cialis coupon buy brand cialis cheap only best offers 100mg cialis legalidad de comprar cialis wow cialis tadalafil 100mg calis il cialis quanto costa cialis 05
http://talpfreehin.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:37 ب.ظ

You suggested this really well.
cialis venta a domicilio cialis online holland look here cialis cheap canada cialis alternative generic cialis with dapoxetine cialis professional from usa cialis online holland tadalafil tablets buy cialis prezzo di cialis in bulgaria
tadalafil generic vs cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 01:01 ق.ظ

Good write ups. Thank you.
cost of cialis per pill prescription doctor cialis generic cialis pro cialis usa cost cialis tadalafil cialis generique bulk cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis 10 doctissimo generic cialis 20mg tablets
http://citourpi.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 09:20 ب.ظ

Thank you. I enjoy this!
cialis rezeptfrei sterreich cialis tadalafil opinioni cialis generico brand cialis nl buying cialis on internet cialis daily new zealand precios de cialis generico cialis authentique suisse acheter cialis meilleur pri venta de cialis canada
http://cesrainog.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 07:17 ق.ظ

Helpful knowledge. Thank you.
when can i take another cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis patentablauf in deutschland best generic drugs cialis does cialis cause gout viagra or cialis cialis professional from usa buying cialis on internet safe dosage for cialis warnings for cialis
Buy cialis
جمعه 24 خرداد 1398 05:10 ب.ظ

You explained it very well.
where cheapest cialis cialis ahumada buy online cialis 5mg cost of cialis cvs cialis great britain enter site 20 mg cialis cost cost of cialis per pill cialis 20mg preis cf buying cialis overnight we choice cialis uk
Cialis 20 mg
جمعه 24 خرداد 1398 02:28 ق.ظ

Awesome content. Kudos.
generic cialis with dapoxetine generic cialis side effects of cialis cialis without a doctor's prescription buying cialis on internet cialis tablets australia cialis vs viagra cialis for sale south africa cialis arginine interactio cialis pills price each
http://reiphipo.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 12:49 ب.ظ

Really lots of beneficial knowledge.
online cialis interactions for cialis canadian discount cialis cialis online buy name brand cialis on line buy cialis online cheapest cialis coupons canadian discount cialis look here cialis cheap canada acheter du cialis a geneve
http://tantbarsrack.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 10:51 ب.ظ

Thanks a lot, I appreciate it.
cialis 100mg suppliers buying cialis overnight ou trouver cialis sur le net cialis authentique suisse achat cialis en europe generic cialis review uk try it no rx cialis order generic cialis online cialis without a doctor's prescription cialis tablets
http://cialisvie.com/
سه شنبه 21 خرداد 1398 12:31 ق.ظ

Fantastic forum posts. Appreciate it.
cialis purchasing cialis name brand cheap cialis sicuro in linea rezeptfrei cialis apotheke cialis coupons printable how much does a cialis cost effetti del cialis buying brand cialis online cialis super acti overnight cialis tadalafil
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:49 ب.ظ

Perfectly spoken of course! !
cost of cialis per pill cialis vs viagra cialis coupons 5 mg cialis coupon printable how do cialis pills work import cialis cialis official site only best offers 100mg cialis cialis 200 dollar savings card cialis official site
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 01:27 ب.ظ

You stated that effectively.
cialis 20mg prix en pharmacie cialis manufacturer coupon cialis 5mg cipla cialis online prix cialis once a da cialis coupons wow cialis tadalafil 100mg brand cialis generic discount cialis we choice cialis pfizer india
best herbal remedy ed
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 03:50 ق.ظ
erectile specialist http://viagralim.us erectile specialist !
Hey there! Quick question that's totally off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My website looks weird when browsing from my iphone4. I'm trying to find a template or plugin that might be able to fix this issue. If you have any recommendations, please share. Appreciate it!
http://ukcanadianpharmacy.com/
شنبه 24 فروردین 1398 07:46 ق.ظ

You actually explained that perfectly!
canadian drug canadian mail order pharmacies drugs for sale in uk canadian pharmacy cialis canadian pharmacycanadian pharmacy pharmacy times online pharmacies of canada canadian online pharmacies pharmacy near me canadian medications list
http://www.hvunitas.nl/big_6807/
یکشنبه 18 فروردین 1398 04:40 ق.ظ
iphone6sjpはブランド品 コピーとブランドコピー激安をはじめブランド 激安専門店です。業界最高峰のエルメスコピー
Generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 12:09 ب.ظ

You said it very well..
prescription doctor cialis buy brand cialis cheap usa cialis online does cialis cause gout cialis kaufen bankberweisung cialis generico costo in farmacia cialis cialis therapie generic cialis in vietnam low cost cialis 20mg
Generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:57 ب.ظ

Cheers, I enjoy it.
prix de cialis cialis italia gratis cialis authentique suisse cialis en mexico precio non 5 mg cialis generici does cialis cause gout we use it cialis online store cialis para que sirve cialis lowest price cialis 5 mg scheda tecnica
buy generic cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:12 ب.ظ

With thanks, I value this.
prescription doctor cialis 5 mg cialis coupon printable cialis generico en mexico cialis generico in farmacia venta cialis en espaa cialis rckenschmerzen no prescription cialis cheap wow look it cialis mexico when will generic cialis be available cialis 50 mg soft tab
Buy generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:41 ق.ظ

Truly plenty of useful information.
cialis professional from usa achat cialis en itali how does cialis work look here cialis order on line cialis 5mg cialis venta a domicilio cialis herbs viagra vs cialis vs levitra where to buy cialis in ontario look here cialis cheap canada
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 07:17 ب.ظ

Cheers, Good information!
try it no rx cialis buy name brand cialis on line cialis dosage recommendations cialis wir preise legalidad de comprar cialis cialis mit grapefruitsaft cialis daily cialis great britain does cialis cause gout where do you buy cialis
where to buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 08:13 ق.ظ

You revealed it exceptionally well!
we like it cialis price tadalafil how much does a cialis cost free generic cialis cialis taglich cialis rezeptfrei sterreich cialis price in bangalore 5 mg cialis coupon printable interactions for cialis cialis dosage recommendations
buy cialis online without a prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 08:20 ب.ظ

Good material. Thank you!
generic cialis levitra cialis online nederland cost of cialis per pill low dose cialis blood pressure only now cialis 20 mg buy cheap cialis in uk cialis 100 mg 30 tablet generic cialis pill online cialis 5 mg funziona buy name brand cialis on line
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic